DENKTAŞ’A EK BİR YAZI.
haber728

Ata Yadigârı Vakıflar ve Dünden Bugüne Maraş.

Rauf Denktaş’ın yazısı uyarınca konu daha da derinlemesine incelendi. Saptanan ilginç sonuçları rapor halinde ek bir yazı ile 9 Ocak 1979’da Sayın Başkanın bilgisine getirdim, Şöyle ki: “Sayın Başkanım, İlgi yazı uyarınca başlatılan Maraş Bölgesi Vakıf mallarına dair çalışmalar tamamlanarak ekte takdim olunmuştur. Bu çalışmalardan çok ilginç sonuçlar alındı. Ulusal davamızla ilgili oldukları cihetle tekrar vurgulamayı görev sayıyorum. Şöyle ki: 1. Vakıf mal Allah’a anmış olduğundan hiçbir suretle başkasına devredilemez. Buna rağmen zamanın yöneticileri Rumlarla işbirliği yaparak yanlış tefsirler ve ‘kitabına uydurma’larla ve çoğu kez mütevellilerin gafletlerinden yararlanarak vakıf malları kanunsuz şekilde devretmişlerdir. 2. Bu malların çoğu ‘mürur-ı zaman’dan etkilenmez. Çünkü mütevellileri haklarının yendiğine dair yakın geçmişte Evkafa başvuruda bulunmuşlardır. 3. Mütevellileri dış ülkelerde bulunan ve çeşitli nedenlerle ilgi görmeyen malların elden çıkışlarında ise hata zamanın Evkaf idaresinde aranmalıdır. Çünkü tevliyet zincirini bilerek veya bilmeyerek bu daire koparmıştır. 4. Kaldı ki Abdullah Paşa gibi vakıflar ‘mukataalı vakıf’ cümlesindendir. Ve bu tür gelirlerin büyük bir kısmı hayır ve devlet müesseselerine yardımı öngördüğünden özellikle ‘vakıf’ niteliğinden arındırılamazlar. 5. Bu öneriler gerekirse Anavatandan bir bilirkişi heyetine aktarılarak alınacak rapor ışığında söz konusu malların Vakıflar ve Din İşleri Dairesi’ne intikali için girişimlerde bulunulması uygun olur inancındayım. Emirlerinize arz olunur. Saygılarımla, (İmza) Mustafa Haşim Altan Altan ayrıca özellikle Rumların milli bir gün olarak kabul ettikleri ve Yunanistan’la birlikte kutladıkları tarihte (25 Mart) birçok değerli arazinin Rumların üzerine geçirildiğini ifade ederek, örnekler de veriyor. Örnek (B) Koçan kayıt no: 130 P/Harita: 33/12. 2-IV Parsel: 121 Blok: B Government of Cyprus Konak, (Hükümet Konağı) koçanda kayıtlı bulunan 1.3.1963 SQ (ayak kare) miktarı arazi; arazi-i mevkufe ve de Abdullah Paşa Vakfı; mülhak vakıf olarak gösteriliyor. Halbuki en son koçan iktisap şeklinde ise, ‘Title acquired’ (a): Built bey the Govoernment in 1907 on Hali Government Land’ şeklinde vakıf statüsü değiştirilerek 17 Haziran 1953te koçan no. 6672 ile gösterildi ve elden çıkarıldı. Örnek: (C) Mahalli şahadetlere istinaden şirketlere dağıtılan ve şirketler kanalıyla hükümete ve oradan da Rumlara intikal ettirilen ve vakfiyeti ortadan kaldırılan çok miktarda vakıf arazi bulunmaktadır. Koçan No: 1466, 1467, 1468, 1469 Tarihi: 27. 6. 1907 P/Harita: 33/12 Parsel: 221, 257, 257 A, 258 “On local evidence LRO 1619 / 1907 Sir William Willcocks, K.C.M. G, as chairmanof the Anglo-Egyptian land allotment company” ve bundan da R. 35/62 . 1919 ; 33/12. 2 IV; Parsel 49 Block A; 1=3=671 SQ miktar olarak ‘Government of Cyprus’ (Kıbrıs Cumhuriyeti) adına yürütülmüştür. Örnek: (D) Maraş’ta Girls School No: 1166 ve arazi miktarı 0=3=470 ayakkare; Infant School No: 1168 ve arazi miktarı 0=3=439 ayak kare miktarı vakıf arazi, Abdullah Paşa vakfına ait olduğu tapu kayıtlarına okul adlarıyla ve ‘Kıbrıs Maarifi’ adına kaydedilmiştir. Abdullah Paşa ve Lala Mustafa Paşa Vkıflarının Maraş kayıtları halen Mağusa Tapu ve Kadastro Dairesi Strong Room’unda muhafaza edilmektedir. Söz konusu defterler uzmanlar tarafından gözden geçirilerek vakıf arazilerin miktar tespiti yapılabilir. KKTC Harita Teknik Uzmanı Hail Giray’ın kapalı Maraş, açık Maraş ve Derinya bölgesindeki vakıf arazilerin tespit çalışmaları ve haritalanması sonrasında bazı rakamlar ortaya çıkarılmıştır. Açık Maraş ve Aşağı Maraş Bölgelerinde Vakıf Arazileri 1. Koçanlı Türk Malları-72. 1. 0705 dönüm 2. Ruma geçen vakıf araziler - 4350. 1. 2450 3. Kıbrıs Cumhuriyeti’ne geçen vakıf araziler- 139.1. 2450 4. İngiliz Mezarlığı-3. 2. 0440 5. Mağusa Belediyesi - 1. - . 1955 Toplam: 4566. 3. 8000 dönüm 1/1000 ölçekli Pafta indeksinde olan haritaya göre ise Derinya bölgesinde vakıf arazilerinin Rum’a geçenler yaklaşık 1113. 1. 2108 dönümdür.

KAYNAK: Kıbrıs Gazetesi – 28.09.2019


Anasayfa

Haberlere Geri Dön